Make your own free website on Tripod.com

โกรธคือโง่ โมโหคือบ้า

"ใยต้องโกรธ ให้คนเห็นว่าบ้า "

ผมชอบเข้าวัดฟังธรรม ทำจิตใจให้สงบนิ่งยามใดที่ "หงุดหงิด จิตตก" ผมก็จะเข้าวัดทำบุญ ชาวบ้านส่วนใหญ่จะรู้จักพระนักเทศน์หลาย ๆ คน เช่นพระอาจารญ์พยอม เจ้าอาวาสแห่งวัดสวนแก้ว ที่เข้าใจประยุกต์ธรรมะให้เข้ากับชีวิตประจำวัน โดยใช้ภาษาง่าย ๆ เข้าใจง่าย ท่านมักจะพูดถึงความโกรธ ที่ทำลายทั้งคนงโกรธและคนที่ถูกโกรธและมักจะเปรียบเทีียบว่า "โกรธคือโง่ โมโหคือบ้า" โลกทั้งโลกหลีกทางให้กับคนขี้โกรธ นั่นคือหลีกหนีไกลห่าง สำหรับคนขี้โกรธไม่มีใครอยากเข้าใกล้หรือคบค้าด้วย ผมเคยโกรธเพื่อนที่ไม่มาตามเวลานัด เพราะฉันชอบคนตรงเวลา และมักจะหงุดหงิดเสมอเมื่อใครมาสาย ความโกรธทำให้ผมเหนื่อยและหัวใจเต้นเร็ว บางครั้งก็รู้ตัว บางครั้งก็ไม่รู้ตัว เพราะความโกรธจะทำร้ายทั้งคนถูกโกรธ และคนโกรธคนถูกโกรธอาจจะหัวแตก เลือดอาบ ถูกทำร้ายและเจ็บตัวแต่คนโกรธ หน้าตาบูดเบี้ยวเกิดอาการเครียดที่มีผลร้ายแรงและบางครั้งติดคุกติดตารางเพราะไปตีหัวเขา ความโกรธเป็นอาการอย่างหนึ่งของมนุษย์ ซึ่งไม่ผิดหรอกที่จะมีอารมรณ์ของความโกรธ เพียงแต่อย่าโกรธมากเกินไปเท่านั้น เหมือนดังที่มีคำคมของ H.G.Bohn บอกว่า "Anger begins with folly; and end is repentance." ความโกรธมักจะเริ่มต้นจากความโง่ และจบลงด้วยความเสียใจ วิธีที่ผมใช้ในการลดความโกรธ วิธีแรกให้นับหนึ่งถึงสิบนับนิ้วมือให้ครบหนึ่งถึงสิบ วิธีนี้เป็นวิธีที่ดึงจิตที่กำลังตกอยู่ในอารมณ์โกรธกลับมา หนึ่ง...สอง...สาม...จนถึง...สิบ วิธีที่สองคิดหาเหตุผลว่าทำไมถึงโกรธมากกว่าคำพูดหรือการกระทำของเขา เพราะเวลานึกถึงคำพูดทีไร มันจะไปกันใหญ่ยิ่งทำให้โกรธหนักเข้าไปอีก พยายามเอาใจเขามาใส่ใจเราหาเหตุผลที่จะช่วยลดอารมณ์ความไม่พอใจลง วิธีที่สาม แผ่ความเมตตาให้กับคู่กรณีทันทีนี่ก็เป็นวิธีที่ดีที่สุดวิธีหนึ่งที่จะช่วยลดอารมณ์โกรธลง ผมเคยไปทำบุญที่วัดป่าแถว ๆ บ้านบึง ชลบุรีในวัดที่เงียบสงบ กลับมีวัยรุ่นลูกชาวบ้านบิดมอเตอร์ไซต์แข่งกันเสียงดังลั่นวัด หาความสงบไม่ได้เลย ผมอารมณ์เสียและโกรธเด็กวัยรุ่นที่คึกคะนองแต่เจ้าอาวาสกับบอกว่า "เด็กพวกนี้วันหยุด ไม่ค่อยได้ไปไหน จึงมาเล่นที่วัด เสียงอาจจะดังไปหน่อย แต่ก็ไม่เป็นไร แล้วค่อยหาวิธีกั้นรั้วต่อไปก็แล้วกัน" ท่านไม่โกรธ ท่านกลับแผ่เมตตา และหาวิธีที่จะแก้ปัญหาต่อไป วิธีนี้ลดอารมณ์โกรธลงได้ และเป็นการสอนให้มีเมตตา วิธีที่สี่ ฝึกสร้างจิตใจให้มีภูมิคุ้มกันความโกรธโดยการมองโลกในแง่ดี คิดในแง่มุมที่ดี ๆ เท่านั้น เหล่านี้เป็นแค่วิธีเล็ก ๆ ที่ผมแนะนำได้ อย่าลืมว่า ความโกรธ ฆ่าได้ทั้งคนโกรธและคนถูกโกรธ ผมจึงนำคำสอนของท่านอาจารย์พยอม แห่งวัดสวนแก้วไว้อย่างขึ้นใจเลยว่า "โกรธคือโง่ โมโหคือบ้า ไม่โกรธไม่โง่ ไม่โมโหก็ไม่บ้า"