Make your own free website on Tripod.com

ชีวิต?

  • คำถามแรก : ความหมายของชีวิตคืออะไร?
  • คำถามที่ 2 : ชีวิตมีความหมายหรือไม่?

การจะตอบคำถามแรกได้นั้น เราต้องตั้งสมมุติฐานไว้ก่อนว่าชีวิตเป็นสิ่งที่มีความหมาย เราจึงเริ่มต้นหาคำตอบให้กับคำถามแรกได้ เพราะถ้าชีวิตไม่มีความหมายหรือไร้จุดประสงค์ใด ๆ ละก็การพยายามหาคำตอบของคำถามข้อแรกย่อมเปล่าเปลืองความคิด ยิ่งกว่านั้นถ้าชีวิตไม่มีความหมายย่อมไม่มีสิ่งอื่นใดมีความหมาย และในเมื่อชีวิตไม่มีความหมายเสียแล้วก็ป่วยการที่จะหาความหมายของสิ่งอื่น ๆ ทั้งนี้เพราะย่อมไม่มีสิ่งใดสำคัญเท่ากับชีวิตนั่นเอง ถ้าเป็นเช่นนี้โลกนี้จึงพลอยไม่มีความหมายไปด้วย เหลือแต่คนเต็มโลกที่อยู่กันไปวัน ๆ เพื่ออะไรก็ไม่รู้ นัยหนึ่งเสมือนกับการเล่นเกมที่ไม่มีกฏเกณฑ์อะไรทั้งสิ้น ไม่มีอุปกรณ์การเล่น ไม่มีทีม มีแต่ผู้เล่นจำนวน 5,000 ล้านคน ดังนั้นเราจึงั้งสมมุติฐานประการที่ 2 ตามมาว่า ชีวิตมีจุดประสงค์ ซึ่งจะนำไปสู่คำถามที่ 3 : ถ้าชีวิตมีจุดประสงค์ จุดประสงค์ของชีวิตคืออะไร? จุดประสงค์ของชีวิตคือ ทำ เรียนรู้ และเพลิดเพลินกับการทำและการเรียนรู้

ทำ

เราทำอะไรต่อมิอะไรง่วนอยู่เสมอ ถ้าเราไม่ได้ทำ เราก็คิดที่จะทำอะไรบางอย่าง ซึ่งโดยตัวมันเองแล้วก็เป็นการทำอะไรบางอย่างอยู่นั่นเอง เมื่อเหนื่อยล้าจากการทำมากเข้า เราก็นอนและฝันในขณะหลับ หลายคนออกกำลังกายเป็นประจำเพื่อให้ร่างกายแข็งแรงและจิตใจกระฉับกระเฉง เพื่อที่จะได้ทำให้มากขึ้นไปอีก จนดูเสมือนว่าร่างกายของมนุษย์ได้รับการออกแบบมาให้ทำอะไรบางอย่าง ไม่ใช่อยู่เฉย ๆ ร่างกายของเราเคลื่อนไหวได้ ที่ใดที่ร่างกายของเราไปไม่ได้ เราก็ใช้ความคิดของเราโลดแล่นไปแทน ความจำของเราพาเราตระเวนไปในอดีต สติปัญญาของเราทำให้เราวาดภาพในอนาคตและจินตนาการของเราพาเราไปยังสถานที่ที่เราไม่เคยไปมาก่อน แล้วอารมณ์ของเราล่ะ มันเปลี่ยนแปลงกลับไปกลับมาตลอดเวลา เดี๋ยวดีใจเดี๋ยวเสียใจ เดี๋ยวฟูเดี๋ยวฟุบ เดี๋ยวรัก เดี๋ยวเกลียด เดี๋ยวสุขเดี๋ยวทุกข์...ไม่มีที่สิ้นสุด เรายังทำกับธรรมชาติด้วย ดูเหมือนเราจัดแจงย้ายโน่นเคลื่อนนี่ ตัดต่อเสริมเติม ดัดแปรแปลงรูปทุกสิ่งที่เราจับต้องได้เรายังสร้างเครื่องไม้เครื่องมือต่าง ๆ เพื่อเราจะได้ทำกับธรรมชาติให้ถนัดยิ่งขึ้นอีกด้วย ถ้ามีมนุษย์ต่างดาวอยู่จริงและพวกเขาขับยานอวกาศมาสังเกตความเป็นอยู่ของผู้คนในโลกนี้ หลังจากตระเวนดูมนุษย์ตามที่ต่าง ๆ ทั้งในเมือง ป่าเขา ใต้น้ำ ฯลฯ พวกเขาคงอดสงสัยไม่ได้ว่ามนุษย์ทำไปทั้งหมดนี้เพื่ออะไรกัน หรือมนุษย์มีจุดประสงค์อะไรในการทำสิ่งต่าง ๆ มากมายสารพัด? มนุษย์มีความสามารถที่จะทำ และความสามารถนี้ดูจะยกระดับสูงขึ้นไปเรื่อย ๆ ไม่ว่าจะเป็นผลมาจากการสั่งสอนของประสบการณ์ ความรู้ที่เพิ่มพูนขึ้น และพัฒนาการของเทคโนโลยี นี่เองนำไปสู่คำถามที่ 4 ที่ว่า : ทำไม? คำตอบของคำถามนี้น่าจะเป็นว่า เราทำเพื่อตอบสนองความต้องการของร่างกายที่สามารถเคลื่อนไหวได้อย่างคล่องแคล่วและในบริเวณที่กว้างไกลว่า เมื่อเทียบกับต้นไม้หรือสัตว์ และยิ่งเราทำมากเท่าใด ความสามารถนี้ก็ยิ่งขยายขอบเขตมากขึ้นไปทุกทีโดยมีอุปกรณ์ต่าง ๆ เป็นเครื่องช่วย แต่เรื่องที่น่าแปลกคือ ถึงแม้ความต้องการนี้จะได้รับการตอบสนองแล้ว แต่เราก็ยังคงก้มหน้าก้มตาทำสิ่งนั้นสิ่งนี้ต่อไปอีกเรื่อย ๆ อยู่ดี ทำไม?

เรียนรู้

การทำของเราทำให้เราได้เรียนรู้ แต่จุดประสงค์ของชีวิตคือ การเรียนรู้อย่างนั้นหรือ? เรียนรู้อะไร? ในโลกนี้มีเรื่องให้เรียบรู้เยอะแยะไปหมด แค่ในช่วง 5 ปีแรกของชีวิต เราเรียนรู้การใช้อวัยววะต่าง ๆ การเดิน การพูด การกิน การขับถ่าย การแสดงปฏิกิริยาตอบโต้กับสมาชิกคนอื่น ๆ ในครอบครัวและกับเพื่อนเล่น เรายังเรียนรู้ข้อเท็จจริงต่าง ๆ ที่อยู่รอบตัวเรา เกี่ยวกับดาวพระเคราะห์ที่เรียกว่าโลก และอีกมากมายสารพัดที่ทำให้เราแตกต่างจากเด็กทารกแรกเกิด จากอายุประมาณ 5-10 ขวบ เราเรียนรู้การอ่าน การเขียน คณิตศาสตร์ ภูมิศาสตร์ ประวัติศาสตร์ วิทยาศาสตร์ ดนตรี กีฬา ฯลฯ และในขณะที่เราไม่ได้ดูโทรทัศน์ เราก็เรียนรู้เกี่ยวกับผู้คนมากขึ้น ไม่ว่าจะเป็นเพื่อน ญาติ ศัตรู พันธมิตร คู่แข่ง ผู้สนับสนุน หรือผู้ต่อต้าน การเรียนรู้ของเราเกิดขึ้นอย่างต่อเนื่องเรื่อยมา ในบรรดาสิ่งต่าง ๆ มากมายที่เราเรียนรู้นั้น มีบางอย่างเป็นความจริง อาทิโลกกลม ถ้าอยากมีเพื่อน ก็จงทำตัวเป็นเพื่อนก่อน ความสะอาดเป็นผลดีต่อสุขอนามัย แต่ก็มีหลายสิ่งหลายอย่างที่ไม่เป็นความจริง อาทิ ซานตาคลอส ฯลฯ ในระหว่างนี้อาจมีบางสิ่งบางอย่างเราก็ต้องมาตั้งต้นเรียนรู้กันใหม่ เพราะที่เราทึกทักว่าเรียนจบแล้วนั้น แท้ที่จริงสิ่งที่เราเคยเรียนรู้มาได้แปรสภาพไปแล้ว เป็นต้นว่า เพื่อนที่เราคิดว่ารู้จักตัวตนเขาดี ๆ จู่ ๆ วันหนึ่งเขาอาจทำหรือประพฤติอะไรบางอย่างที่เรานึกไม่ถึง ทำให้ต้องทบทวนความคิดเกี่ยวกับเพื่อนคนนี้เสียใหม่ คนส่วนใหญ่จะหยุดยั้งการเรียนรู้เมื่อจบการศึกษาอย่างเป็นทางการด้วยความคิดว่าเจนจบหมดสิ้น แต่ว่าจริง ๆ แล้วมีอะไรเกิดขึ้นบ้างหลังจากเราได้ประกาศนียบัตรหรือปริญญาบัตรมาสักใบ 2 ใบซึ่งทำให้เราคิดว่าวันแห่งการเรียนรู้ได้ยุติลงแล้ว? การสำเร็จการศึกษาหมายความว่าไม่มีอะไรให้เราต้องเรียนรู้กันอีกแล้วหรือ? ไม่ใช่อย่างแน่นอน! ถ้าการเรียนรู้ยิ่งมากส่งผมให้เราสามารถทำสิ่งต่าง ๆ ได้มากขึ้น และในทางกลับกันการทำสิ่งต่าง ๆ ยิ่งมากก็ส่งผลให้เราสามารถเรียนรู้ได้มากขึ้นจริงละก็ โดยนับนี้การเรียนรู้จึงไม่เกี่ยวอะไรกับ "การสำเร็จการศึกษาชั้นหรือระดับ..." ถ้าอย่างนั้นเราจะทำและเรียนรู้ไปเพื่ออะไร? เพื่อความเพลิดเพลินกับการทำและการเรียนรู้!

ความเพลิดเพลินกับการทำและการเรียนรู้